|
Düğünler konusunda Kastamonu ve çevresi,
eski örf ve adetlere küçük değişimlerle bağlıdır. Köylerde evlenmeler birbirini
görmeden tanımadan yapıldığı halde, şehir merkezlerinde her geçen gün değişerek
düğün törenleri sade bir şekil almıştır. Son senelerde gelin ve damadın
birbirini geriden görme imkanları sağlanmakta, evlenme konusunda fikir alma
cihetine gidilmektedir.
Evlenme çağına gelen
erkeğin aile büyüğü olan baba daha çok kendi beğendiği kızı oğluna ister. Kızı
evvelden bilmeyen erkeğin annesi ve komşular görücülüğe giderler. Gelinlik kız
misafirlere hizmet ederken görücüler kızın tavır ve hareketleriyle boyuna bosuna,
endamına ve güzelliğine dikkatle bakarlar. Görücüler beraberinde çörek, şeker ve
kızın başını örtmek için oyalı yazma götürürler. Eğer kız ailesi görücüye
gelenleri beğenmiş, kızlarını vermeyi düşünmüşlerse, haberleri olmadan
bohçalarına hediyeler koyarlar. Daha sonra çevrenin tanınmış kişileri kız sahibi
babaya dünür giderler. Gidenler kızı isterler. Kızı vermeye rıza gösterirlerse
köyler ve kasabalarda hatta şehirlerde kız ve oğlan tarafının komşuları
toplanarak dini görevliye dua yaptırarak şerbet içilir ve şeker dağıtılır. Sonra
da yüzüklerle giyim kuşam eşyası gönderilerek nişan takılmış olur. Köylerde ve
küçük kasabalarda kız başına başlık tabir edilen 1000 ila 10000 TL arasında para
ödenmektedir.
Bir müddet sonra düğün
işi kararlaştırılır. Düğün haftasının Çarşamba Günü geline kına yakılır. Gece de
“ Gece Kınası” adı altında kadınlar kız evinde çeşitli eğlenceler yaparlar. Aynı
gün damat evinde yemek verilir, gece de eğlenceler
devam eder. Köylerde bu
günlerde güreşler tertiplenir. Perşembe günü yine gelin süslenir ve yüzüne duvak
denilen bir perde örtülür. Oğlan tarafının durumuna göre At, araba ve ya
otobüsle gelin almaya giderler. Buna “Hak” denir. Hakcı gelini akşama yakın
damat evine götürü. Gelin almaya güvey katılmaz. Bu arada bölgenin imamı dini
nikah kıyar. Ancak bu gizli yapılır. Kız ve damadın vekilleri vasıtasıyla nikah
kıyılır. Akşam yemeğinden sonra yatsı namazına camiye gidilir. Naamz bittikten
sonra damatla sağdıç (Dama da evlilik hakkında akıl veren arkadaşı) kol kola
arkada imam dini ilahiler okuyarak evin önüne kadar gelinir. Burada dua edilir.
Damat birkaç kişinin elini öptükten sonra can havliyle merdivenlerden yukarı
fırlar; buna sebep arkadaşları tarafından adeti veçhile mevsimine göre damadı
fazla oyalamak için ya çürük yumurta yahut domates ve ya şeftali atılmasıdır.
Gerdeği mütakip
sabahleyin “semet” hazırlıkları başlar, öğleden sonra da gelin görme toplantısı
yapılır. Düğünden bir hafta sonra gelin, damat ve yakınları kız babası
tarafından yemek ziyafetine davet edilir. Bundan bir müddet sonra aynı şekilde
oğlanın babası kız tarafının yakınlarını ziyafete davet ederek akrabalığın
sağlamlığı ve devamı için konuşmalar yapılır.
Kastamonu ve çevresinde
mahalli düğün eğlenceleri halen devam etmektedir. Bunlar bazı yerlerde at
koşuları, nişan atma yarışları, güreşlerle birlikte 3-4 davul zurna çalındığıda
vakidir.
Kastamonu’da gelin
alma değişleri;
Geldik kırışa kırışa,
Saydık altunu kuruşa,
A bizim hanım düğürşü,
Verin gelini gidelim,
Eylemeyin bizi gidelim.
Gelin hanım iyice dinle,
Pek söylersen maşa sensin,
Yad söylersen köşe sensin,
Verin gelini gidelim,
Eylemeyin bizi gidelim.
Dağdan keserler ardıcı
Hani bu kızın sağdıcı
Kızım kınan kutlu olsun
Düğünün mübarek olsun
Güvey bey bahçede gezer,
Başına güller dizer,
Oğlumuz kızınızdan güzel,
Verin gelini gidelim,
Eylemeyin bizi gidelim.
Hakcılar tepeden aştı,
Gelin hanımın aklı şaştı,
Verin gelini gidelim,
Eylemeyin bizi gidelim.
Bismillah deyip karın kınayı,
Çağırın gelsin garip anayı,
Kızım kınan kutlu olsun
Düğünün mübarek olsun…

|